Sâu xám hại bắp

Tháng 1.2010 SÂU XÁM xuất hiện gây hại nhiều trên cây bắp khoảng 10 ngày tuổi ở Hòa Bình 1, huyện Tây Hòa, mật độ khoảng 30-50 con/m2.Chi cục BVTV xin giới thiệu bài tổng hợp về sâu xám để CBKT tham khảo .

QUẢN LÝ SÂU XÁM (Agrotis ypsilon) HẠI  BẮP

Tên khoa học: Agrotis ypsilon

Họ Ngài đêm (Noctuidae)

Bộ cánh vẩy (Lepidoptera).

1. PHẠM VI KÝ CHỦ:Sâu đa thực, có thể phá hại hàng loạt loại cây trồng khác nhau trên thế giới. Ở nước ta sâu xám phá hại: bắp, cà chua, đậu, bông vải và các loại họ bầu bí. Tháng 1.2010 ghi nhận hại nhiều trên cây bắp khoảng 10 ngày tuổi ở Hòa Bình 1, huyện Tây Hòa, mật độ 30-50 con/m².

2. TRƯỞNG THÀNH:Thân mầu nâu tối. Chúng hoạt động về ban đêm. Con trưởng thành dài 16-23mm, sải cánh rộng 42 - 54mm, râu con cái hình sợi chỉ, râu con đực hình răng lược kép. Cánh trước có màu nâu thâm hoặc màu nâu đen, có 3 vân, gần gốc cánh có một vân hình oval, vân giữa hình tròn, vân cuối cánh hình hạt đậu. Cánh sau màu xám trắng. Thời gian: 7-10 ngày.

3. TRỨNG:Con cái đẻ trứng rải rác hoặc thành cụm 2 - 3 quả trên kẽ lá gần mặt đất hoặc trong kẽ nẻ của đất. Một con cái có thể đẻ hàng trăm trứng, khả năng đẻ trứng của con cái phụ thuộc nhiều vào dinh dưởng. Trứng hình bán cầu có nhiều gờ nổi, mới đẻ màu trắng sữa -> hồng nhạt -> tím sẩm. Khi sắp nở có màu tím thẫm. Thời gian 2-9 ngày

4. SÂU NON:Sâu non có 5 tuổi . Kéo dài 28-34 ngày. Trên mỗi đốt phía trên có 4 u lông nhỏ, phía dưới có 4 u lông lớn. Đốt cuối cùng ở mảnh lưng có 2 vệt màu nâu đậm. Sau khi nở, sâu non tuổi 1 sống trên cây, gặm lá ngô non làm cho lá bị thủng hoặc khuyết mép. Từ tuổi  2 trở lên, ban ngày sâu sống dưới đất, quanh gốc cây, ban đêm lên cắn hại cây.
       Từ tuổi  3-4 trở đi, sâu cắn ngang thân cây. Sâu gây hại ngô chủ yếu ở giai đoạn cây con (từ lúc mọc đến 4 - 5 lá).  Khi cây lớn, sâu đục vào thân, chui vào trong ăn phần non mềm, làm cho cây bị héo lá đọt và chết

5. NHỘNG:Đẫy sức sâu chui xuống đất sâu khoảng 2-5 phân để làm nhộng. Nhộng mầu cánh gián, đốt cuối bụng có một đôi gai ngắn. Thời gian 10-30 ngày.

6.TẬP QUÁN SINH HOẠT
- Thông thường ngài vũ hoá buổi tối, hoạt động ban đêm trong đất, cỏ dại, ít thu hút bởi ánh sáng đèn.

- Tuổi 1 sống trên cây gặp những mô lá làm thủng lỗ nhỏ.

- Tuổi 2 chui xuống đất, ban đêm cắn cây con.

- Tuổi 3-4 sống xung quanh gốc cây.

- Sâu tuổi lớn hơn: ăn phá mạnh hơn.

- Khi thiếu thức ăn có thể di chuyển từ ruộng này sang ruộng khác.

- Sâu non có tính giả chết và có khả năng sâu xé lẫn nhau.

- Khi đẫy sức, sâu non chui xuống đất 3-5 cm hoá nhộng.

7. BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ
- Dùng bẫy chua ngọt để bẫy bướm (4 phần đường đen + 4 phần dấm +1 phần rượu + 1 phần nước + 1% thuốc BHC).

- Dùng cám rang thơm trộn với thuốc Vibasu 10G để bẫy sâu. Cám rang có mùi thơm sẽ dẫn dụ sâu bu đến ăn. Trộn 2 kg cám với 0,5 kg thuốc, rải cho 1.000m2, mồi được rải dọc theo hàng ngô trước khi trời tối.

- Vệ sinh cỏ dại trong ruộng và xung quanh bờ. Cày bừa, xới ruộng, phơi đất để diệt sâu nhộng trước khi xuống giống.

- Luân canh với cây lúa nước hoặc những loại rau ưa nước khác, để diệt sâu nhộng đang sống trong đất và cắt đứt nguồn thức ăn phù hợp cho sâu.

- Có thể dùng đèn soi bắt sâu bằng tay vào ban đêm hoặc sáng sớm khi sâu chưa kịp chui xuống đất.

* DÙNG THUỐC HOÁ HỌC
- Có thể sử dụng một số loại thuốc trừ sâu dạng hạt như Basudin 10G; Vibasu 10 H; Furadan 3G; Vibaba 5H; Regent 0,2/0,3G; Vifuran 3G; Padan 4G; Vicarp 4H... rải xuống hàng hoặc hốc theo liều lượng khuyến cáo.

- Có thể sử dụng   các loại thuốc tru sâu như: Sumithion 50EC; Shertin 10EC; Visher 25ND; Cyperan 5EC/10EC/25EC; Fastocid 5EC, Proclaim 1.9EC; Bian 40EC/50EC; Ofatox 400EC/400WP; Karate 2, 5EC... Nên xịt vào buổi chiều tối.

* THIÊN ĐỊCH
- However, in Missouri, USA, there are reports of 69% parasitism, so natural enemies probably exact a significant toll on cutworm populations.
- Among the wasps known to attack this cutworm are Apanteles marginiventris (Cresson), Microplitis feltiae Muesebeck, Microplitis kewleyi Muesebeck, Meteorus autographae Muesebeck, Meterorus leviventris (Wesmael) (all Hymenoptera: Braconidae); Campoletis argentifrons (Cresson), Campoletis flavicincta (Ashmead), Hyposoter annulipes (Cresson), and Ophion flavidus Brulle (all Hymenoptera: Ichneumonidae).
- Larvae parasitized by Meteorus leviventris (Wesmael) consume about 24% less foliage and cut about 36% fewer seedlings, so considerable benefit is derived from parasitism in addition to the eventual death of the host larva.

Loài ăn thịt
- Other parasitoids known from black cutworm include flies often associated with other ground-dwelling noctuids, including Archytas cirphis Curran, Bonnetia comta (Fallen), Carcelia formosa (Aldrich and Webber), Chaetogaedia monticola (Bigot), Eucelatoria armigera (Coquillett), Euphorocera claripennis (Macquart), Gonia longipulvilli Tothill, G. sequax Williston, Lespesia archippivora (Riley), Madremyia saundersii (Williston), Sisyropa eudryae (Townsend), and Tachinomyia panaetius (Walker) (all Diptera: Tachinidae).

- Predatory ground-dwelling insects such as ground beetles (Coleoptera: Carabidae) apparently consume numerous larvae.

VSV gây benh

- Although studies in Florida, USA, indicated that 75 to 80% of cutworms could be killed by a granulosis virus, there is surprisingly little information on epidemiology and of natural pathogens.
- Rather, such pathogens as viruses, fungi, bacteria, and protozoa from other insects have been evaluated for black cutworm susceptibility; in most cases only relatively weak pathogens have been identified.

- Tuyến trùng
      An entomopathogenic nematode, Hexamermis arvalis (Nematoda: Mermithidae), is known to parasitize up to 60% of larvae in the central USA. Entomopathogenic nematodes (Nematoda: Steinernematidae and Heterorhabditidae) will infect and kill black cutworm larvae, but their populations normally need to be supplemented to realize high levels of parasitism. Their effectiveness is related to soil moisture conditions.

                                              PHÒNG KỸ THUẬT