Viện BVTV báo cáo tại Hội thảo Quốc tế Phòng trừ Rầy nâu-VL-LXL , TP HCM tháng 1.2008

1 Thuốc hóa học xử lý hạt giống. Thí nghiệm tiến hành trong điều kiện nhà  luới và trên đồng ruộng với các loại

thuốc xử lý hạt giống bảo vệ cây lúa non sau khi gieo sạ, chống xâm nhập của rầy nâu đã cho thấy:

- Xử lý hạt giống bằng thuốc Cruiser-Plus 312.5FS (50 ml/100 kg hạt giống) và Gaucho 600FS (40 ml/100 kg hạt giống) không ảnh h−ởng đến tỷ lệ nảy mầm và tốc độ nảy mầm của hạt, không ảnh huởng xấu đến sinh truởng và phát triển của cây lúa sau khi gieo cấy.

- Thuốc Cruiser-Plus 312.5FS xử lý hạt giống có hiệu quả trừ rầy truởng thành xâm nhập vào ruộng từ 82 - 72 % khi cây lúa 3 - 5 ngày tuổi, từ 60 - 40 % khi cây lúa 7 - 10 ngày tuổi.

- Thuốc Gaucho 600FS hiệu quả trừ rầy truởng thành xâm nhập khi khi cây lúa 3 ngày tuổi chỉ đạt 20,7 %, tuy nhiên thuốc này có hiệu lực xua đuổi rầy truởng thành và hạn chế quá trình phát triển của quần thể rầy nâu trên ruộng.

2 Nghiên cứu thuốc hữu hiệu trừ rầy nâu Trong số 39 loại thuốc đuợc khuyến cáo trừ rầy nâu – môi giới truyền bệnh VL và LXL, các thí nghiệm đồng ruộng và trong nhà luới đã cho kết quả:

a) Với rầy truởng thành - Các thuốc có hiệu lực đạt trên 80% sau 3 – 5 ngày phun là Oshin 20WP,Dantotsu 16WSG, Bassa 50EC…

- Các thuốc có hiệu lực đạt trên 65% là Chess, Curbix, Actara 25WG, Penalty

40WP (dùng ở mức 800gr/ha), Access 180EC, Hopfa 41EC và Sutin 5EC

- Các loại thuốc nhu: Oncol 25WP, Applaud-Bas, Butyl 10WP, Disara 10WP,

Mipcide 20EC có hiệu lực trung bình với rầy truởng thành

Kết quả sau 2 vụ đánh giá, các loại thuốc có hiệu lực trên 80% là Oshin 20WP, Dantotsu 16WSG, Bassa 50EC có thể sử dụng trong vùng dịch để trừ rầy truởng thành có nguy cơ truyền bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá lúa

b) Với rầy non       24 loại thuốc trên cũng đuợc tiến hành đánh giá với rầy nâu tuổi 1 – 3 ở điều kiện trong phòng và ngoài đồng. Kết quả cho thấy: Các thuốc có hiệu lực cao đạt trên 90% sau 3 – 5 ngày phun (3 ngày với điều kiện trong phòng và 5 ngày với điều kiện ngoài đồng) là Penalty 40WP, Oshin 20WP, Butyl 10WP, Dantotsu 16WSG, Bassa 50EC cũng đạt hiệu quả trên 90%.

􀂙 Thuốc nội hấp - Nhóm Neonicotinoid có các hoạt chất Dinotefuran (trong đó có thuốc Oshin 20WP), Clothianidin (trong đó có thuốc Dantotsu 16WSG), Thiamethoxan (trong đó có thuốc Actara 25WG) có hiệu quả trừ cả rầy non và rầy truởng thành và có thể bảo vệ  cây lúa non 5 ngày sau khi phun thuốc. Những loại thuốc này nên đuợc khuyến cáo trong việc bảo vệ cây lúa từ khi gieo đến 30 ngày tuổi. Cây lúa ở giai đoạn non dễ luu dẫn và bảo vệ cây lúa chống rầy truởng thành xâm nhập.

􀂙 Thuốc tiếp xúc - Nhóm Carbamate (trong đó có các thuốc thuơng phẩm nhu: Bassa 50EC, Bassan

50 EC, Hoppercin 50 EC…) có hiệu quả trừ cả rầy non và rầy truởng thành. Tuy nhiên trong thời gian đỉnh cao rầy vào đèn, thuốc chỉ có hiệu lực trong ngày nên phải dùng nhiều lần trong thời gian có rầy di trú.

- Hoạt chất Buprofezin (trong đó có thuốc Butyl 10WP) có hiệu quả trừ rầy non

cao, nhung hiệu quả trừ rầy nâu truởng thành thấp…

􀂙 Thuốc sinh học Cho đến nay chua có loại thuốc sinh học nào có tác dụng trừ rây nâu nhanh và có hiệu quả cao để áp dụng trong vùng dịch bệnh vựng lùn và lùn xoắn lá.

􀂙 Đánh giá bộ thuốc và các chế phẩm nông duợc phòng trừ hoặc hạn chế bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá hại lúa. Đã tiến hành thử nghiệm 9 loại thuốc của 6 Công ty giới thiệu có tác dụng trừ và hạn chế bệnh vàng lùn.

Kết quả thử nghiệm cho thấy hầu hết các loại thuốc chỉ có tác dụng tăng sức đề kháng của cây lúa nếu phun sớm. Khi cây lúa đã bị bệnh thì khả năng phòng trừ của các loại thuốc này không phát huy tác dụng

 Đánh giá hiệu quả của các công cụ phun rải thuốc khác nhau ở dạng phun bột và phun dung dịch đối với rầy nâu ở các giai đoạn sinh truởng khác nhau của cây lúa.              Đã thử nghiệm 2 loại bình bơm đang dùng phổ biến tại vùng đồng bằng sông Cửu Long là bơm tay (dung tích 16 lít) và bơm động cơ (dung tích 25 lít) với 2 cách phun: phun trên mặt và phun sát gốc lúa. Kết quả cho thấy:

- Đối với rầy truởng thành: nếu dùng bơm tay phun trên mặt thì hiệu quả chỉ đạt 45,7%, nhung nếu phun huớng xuống gốc lúa thì hiệu lực đạt 71,7%. Đối với bình bơm động cơ ngay khi phun trên mặt hiệu lực cũng chỉ đạt 66,1%, nhung phun huớng xuống gốc thì hiệu đạt 85,5%.

- Với lúa ở giai đoạn đẻ nhánh: sử dụng bình tay đeo vai và bình bơm động cơ, thuốc sử dụng là Setox 10WP - 0,4 kg/ ha, số luợng dung dịch thuốc 350 lít/ ha, hiệu quả trừ rầy sau 3 ngày phun cho thấy: bình động cơ 82,2 % rầy chết và bình tay đeo vai là 70 % rầy chết trên đồng ruộng. Giai đoạn lúa đẻ nhánh hoàn toàn có thể sử dụng 2 loại bình bơm kể trên để hạn chế mật độ rầy trên đồng ruộng.

- Với lúa ở giai đoạn sau trỗ bông: sử dụng bình tay đeo vai và bình bơm động cơ, thuốc Setox 10WP (0,4 kg/ha), luợng dung dịch thuốc là 450 lít/ha, thì hiệu quả trừ rầy 3 ngày sau phun trong điều kiện không rạch hàng là: 85,2 % rầy chết với bình bơm động cơ và 50,6 % với bình bơm tay đeo vai. Nhu vậy ở giai đoạn sau trỗ bông bình bơm động cơ có hiệu quả trừ rầy cao và năng suất lao động cũng cao hơn./.

Ghi chú:
1.Dantotsu 16 WSG,hoạt chất: Clothianidin của Cty Sumitomo Chemical Co., 2.Oshin 20WP,hoạt chất Dinotefuran  của Cty   Mitsui Chemicals,
3.Penalty 40WP,hoạt chất Acetamiprid 20%+ Buprofezin  20% của Cy ADC